Lương thấp, nhân lực trẻ và tham vọng, cải cách mạnh mẽ: Bên cạnh hai
gã khổng lồ Trung Quốc và Ấn Độ, Việt Nam đang phát triển trở thành
ngôi sao mới ở bầu trời Á Châu.
Đó là địa điểm yên tĩnh hiếm có
ở thủ đô sôi động hối hả của Việt Nam. Những toà nhà mái bằng mầu hoàng
thổ năm trong khuân viên một công viên chạy dài. Trên một bãi cỏ được
cắt tỉa ngắn những cây cọ dừa sột soạt trong gió. Khi đó một nhóm thanh
niên nhỏ đang thả bước. Ở đây, trong khuân viên của trường Đại Học Bách
Khoa Hà Nội, tách biệt khỏi thế giới sôi động và ồn ào bên ngoài.
Trường
này thuộc hạng tốt nhất nước. Điện tử, chế tạo máy và công nghệ là
những nghành nghề được thanh niên yêu thích. Ai đã tốt nghiệp thì khỏi
lo không có việc. Các tập đoàn Ấn Độ và ngoại quốc đang dang tay chờ
sẵn với những bản hợp đồng lao động thu nhập cao. Một trong số họ là
Hoa Trọng Tùng." Tôi thích nhất được làm việc cho một công ty của Mỹ
hoặc Châu Âu", người Việt này bày tỏ nguyện vọng, "Ở đó người ta kiếm
khá hơn và cơ hội thăng tiến cũng tốt hơn."
Cơ hội dành cho Tùng
không phải là tệ. Từ một vài năm nay, đất nước anh đã trải qua một thời
kỳ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ. Rất nhiều hãng từ Mỹ, Châu Âu và Nhật
Bản muốn hưởng lợi từ sự phát triển ấy. Chính mức lương thậm chí thấp
hơn cả ở quốc gia láng giếng khổng lồ Trung Quốc, nguồn nhân lực trẻ,
đầy tham vọng cùng với một chính phủ rất nghiêm túc cải cách nền kinh
tế ở một đất nước có diện tích và dân số xấp xỉ đất nước chúng ta đã
thu hút các nhà đầu từ. Nhưng sự tương đồng về dân số và diện tích là
tất cả những thứ mà Đức và Việt Nam có. Xin thưa: Tăng trưởng kinh tế
Việt Nam được đánh gia vào khoảng 8.2 trong năm nay, các nhà phân tích
của nhà đầu tư Vina Capital ở thành phố Hồ Chí Minh, trước kia là Sài
Gòn, đã nhận định. Với điều đó, chỉ còn Trung Quốc là quốc gia duy nhất
vượt mặt Việt Nam ở tốc độ tăng trưởng kinh tế ở Châu Á. Nhưng hơn hết:
Gần một nửa dân số Việt Nam trẻ hơn 24 tuổi. Cấu trúc nhân khẩu như vậy
hứa hẹn một sự phát triển cực kỳ năng động. "Viêt Nam" - Đôn Lâm, giám
đốc điều hành Vina Capital kết luận - "sẽ tiếp bước Trung Quốc và Ấn Độ
trở thành câu chuyện tăng trưởng lớn thứ ba ở vùng Viễn Đông này."
Ngay
từ thập niên 80,dưới khẩu hiểu "Đổi Mới", chính phủ, cố gắng theo mô
hình cải cách đầu tiên của Trung Quốc, đã đạt được những thành quả to
lớn. Năm 1997 hủng hoảng kinh tế ở Châu Á bùng nổ. Ngay lập tức chính
phủ Việt Nam đã hãm chậm dần quá trình cải cách. Nhưng giờ đây điều đó
đã bị lãng quên. Sự phát triển luôn giữ ổn định ở quốc gia láng giềng
Trung Quốc cũng đã đưa cho các nhà cách tân ở Việt Nam một sự động
viên. Giờ đây một làn sóng cải cách thứ hai đang nổi lên: Đổi mới phiên
bản 2.0.
Như ở Thượng Hải, ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và Đà
Nẵng, nhiều cửa hàng của hãng nổi tiếng thế giới như Gocci, Louis
Vuitton hay Prada treo những hình ảnh quảng cáo trên phố. Những người
thành đạt trẻ tuổi, sau những thương vụ, thư giãn trong những nhà hàng
Pháp đắt đỏ.Trong chín tháng đầu năm, doanh thu bán lẻ tăng nên 24 phần
trăm so với cùng kỳ năm trước.
Sức mua tăng một phần do xuất
khẩu bùng nổ. Từ năm 1990 tốc độ xuất khẩu tăng nhanh hơn thậm chí cả
Trung Quốc. Các tập đoàn như Canon, Panasonic và Samsung lần lượt xây
dựng các nhà máy ở Hà Nội. Hãng sản xuất Chip Intel của Mỹ tiếp bước
xây dựng một nhà máy giá trị 1 tỉ đô la ở thành phố Hồ Chí Minh. Các
công ty nước ngoài sẽ đầu tư vào Việt Nam năm nay khoảng 14 tỉ đô la,
tăng 50 phần trăm so với năm trước, các nhà phân tích của Vina Capital
dự đoán. Con số đó mặc dù chỉ chiếm một phần tư lượng vốn các nhà đầu
tư nước ngoài bơm vào Trung Quốc. Nhưng Trung Quốc cũng lớn hơn Việt
Nam tới 30 lần, và dân số cũng gấp 15 lần.
Hầu hết các nhà đầu
tư đến từ Nhật Bản, Đài Loan, Singapo và Nam Hàn. Mặc dù vậy các hãng
của Đức cho đến thời điểm này rất hờ hững với xu hướng này. Mắc dù một
số nhà sản xuất quần áo như Van Laack từ Mönchengladbach, nhà sản xuất
lụa hay nhà sản xuất đồ lót Triumph từ nhiều năm nay đã hoạt động hết
sức thành công ở Việt Nam. Thậm chí tập đoàn Metro, cùng với tám hãng
tên tuổi khác đang có mặt tại thị trường này, đang có kế hoạch mở những
siêu thị tiếp theo trong thời gian tới. Và đặc biệt là Daimler đã trở
một trong những nhà đầu tư lớn nhất ở Việt Nam. Nhưng mặt bằng chung -
Chủ tịch phòng ngoại thương Đức ở thành phố Hồ Chí Minh Jan Noether
nhận xét - nó vẫn diễn ra rất chậm chạp". Trong năm vừa rồi các công ty
Đức chỉ đầu tư có 6.5 triệu Đô La vào Việt Nam. Chỉ đến những tháng đầu
năm nay, mối quan tâm từ Đức mới tăng nên rõ rệt", ông này cho biết.
Một
trong số họ là hãng Thomas Schneider, hãng này đã điều hành nhà máy
thuộc da ISA Industrial từ 18 năm nay ở tỉnh Quảng Châu, miền nam Trung
Quốc, và ở Hồng Kông. Hãng này đã cung cấp da thú chất lượng cao cho xe
ô tô cá nhân của hãng Mazda và Ford, nhưng ngay cả các nhà sản xuất
giầy Timberland, Puma và Rockport cũng là khách hàng của hãng này.
Nhưng giờ đây chính quyền Bắc Kinh đã bỏ đi đặc quyền về thuế quan và
vì vậy họ chuyển hướng về Hà Nội, để đảm bảo một chỗ cho nhà máy mới.
Ngoài ra, ông này cho biết, tiền lương ở Việt Nam thậm chí cũng thấp
hơn cả ở Trung Quốc.
Nhưng không chỉ chi phí sản xuất có thể
giảm xuống tới 40 phần trăm biến Việt Nam trở thành một địa điểm hấp
dẫn và là một sự lựa chọn hoàn hảo thay cho Trung Quốc. Mà từ tháng 1
năm nay, đất nước này đã được gia nhập tổ chức thương mại thế giới
(WTO), chính phủ dưới sự điều hành của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, đã
cải thiện môi trường đầu tư rõ rệt. Một điều luật mới rút ngắn thời
gian cấp phép cho các nhà đầu tư và thậm chí là mua một khu đất cho nhà
xưởng cũng dễ dàng hơn nhiều. Thêm vào nữa là việc giảm thuế nhập quan.
Ngoài ra chính phủ cũng mở của một loạt các lĩnh vực trước kia thuộc
quyền nhà nước cho các nhà đầu tư nước ngoài tham gia. Trong số những
lĩnh vực ấy là những nghành công nghiệp then chốt như lĩnh vực truyền
thông, năng lượng, bảo hiểm, ngân hàng cũng như dược phẩm." Tất cả điều
đó tạo ra một làn sóng đầu tư trong những năm tới", giám đốc điều hành
Vina Capital quả quyết.
Điều này một phần cũng phụ thuộc vào sự
cung cấp lao động trẻ được bảo đảm. Theo tính toán của ngân hàng phát
triển Châu Á thì nguồn nhân lực tăng tới 2.6 phần trăm hàng năm, và gấp
đôi mức trung bình ở Châu Á. Sự tăng dân số là 1.3 phần trăm, trong khi
đó ở Châu á trung bình chỉ là 0.4.
Chỉ một bất lợi duy nhất:
Nguồn lao động được đào tạo thì vẫn mãi còn khan hiếm. Chỉ khoảng 16
phần trăm học sinh tốt nghiệp cấp ba theo học đại học, trong đó trung
bình ở Châu Á là 20. Các nghành đào tạo tốt như ở trường đại học Bách
Khoa Hà Nội vẫn luôn còn quá it. Vì sự thiếu thốn này người thu nhập
cho những người được đào tạo chuyên nghành sẽ tăng lên từ 30 đến 50
phần trăm trong năm nay, một nghiên cứu cập nhật của Deutsche Bank đã
báo cáo. Kể cả tỉ lệ lạm phát cao cũng thuộc vào những mặt tối của sự
bùng nổ kinh tế ở Việt Nam. Tỉ lệ lạm phát ở mức 8.8 phần trăm so với
cùng kỳ của năm trước đã là một kỷ lục mới trong tháng 9. Nguyên nhân
chính cho sự tăng giá mạnh trong thời gian qua thì là do thiên tai ảnh
hưởng đến mùa màng.
Sự cản trở trong thời gian vừa qua cũng lộ
rõ ở cơ sở vật chất hạ tầng. Bến cảng, sân bay, và mạng lưới giao thông
đường bộ thì quá tải bất khả kháng. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng thì chỉ
loáng thoáng. " So với ở đây thì Trung Quốc còn có một bước tiến rất
lớn", đại diện kinh tế Đức Noether cho biết. Ngã tư kinh tế thành phố
Hồ Chí Minh đến tận bây giờ mới gấp rút xây dựng hệ thống tầu điện ngầm
- Mức đầu tư: khoảng một triệu đô. Siemens, được gọi như thế ở thành
phố này, đang hy vọng những đơn đặt hàng và sinh viên điện tử Tùng,
trong hoàn cảnh ấy, như rơi vào một giấc mơ: " kiếm được một chỗ làm
trong hãng này, tất nhiên là tốt nhất rồi."
Nguồn:
Bussiness Week
Tài liệu về Naturland,
