Năm 2007 vừa qua Việt Nam giữ vững tốc độ tăng trưởng kinh tế. Đồng thời tỉ lệ lạm phát cao lại là một thất bại trong việc điều hành của chính phủ. Tuy nhiên, theo nhận định của chuyên gia kinh tế Matthias Kamp, người Đức, một người có nhiều kinh nghiệm trong nghiên cứu kinh tế Châu Á, đặc biệt là Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á thì Việt Nam đang có một cơ hội tuyệt vời để trở thành một ngôi sao mới trên bầu trời Á Châu. Trong bài viết được đăng trên tạp chí uy tín "Wirtschaftswoche" của Đức, ông đã chỉ ra những những ưu điểm và nhược điểm đối với các nhà đầu tư vào thị trường Việt Nam. Đồng thời ông cũng kêu gọi các nhà đầu tư Đức bỏ vốn nhiều hơn nữa vào thị trường béo bở và được ưu ái này nếu muốn hưởng lợi. (Dịch bởi Trình Tuyền)

Lương thấp, nhân lực trẻ và tham vọng, cải cách mạnh mẽ: Bên cạnh hai gã khổng lồ Trung Quốc và Ấn Độ, Việt Nam đang phát triển trở thành ngôi sao mới ở bầu trời Á Châu.

Đó là địa điểm yên tĩnh hiếm có ở thủ đô sôi động hối hả của Việt Nam. Những toà nhà mái bằng mầu hoàng thổ năm trong khuân viên một công viên chạy dài. Trên một bãi cỏ được cắt tỉa ngắn những cây cọ dừa sột soạt trong gió. Khi đó một nhóm thanh niên nhỏ đang thả bước. Ở đây, trong khuân viên của trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội, tách biệt khỏi thế giới sôi động và ồn ào bên ngoài.

Trường này thuộc hạng tốt nhất nước. Điện tử, chế tạo máy và công nghệ là những nghành nghề được thanh niên yêu thích. Ai đã tốt nghiệp thì khỏi lo không có việc. Các tập đoàn Ấn Độ và ngoại quốc đang dang tay chờ sẵn với những bản hợp đồng lao động thu nhập cao. Một trong số họ là Hoa Trọng Tùng." Tôi thích nhất được làm việc cho một công ty của Mỹ hoặc Châu Âu", người Việt này bày tỏ nguyện vọng, "Ở đó người ta kiếm khá hơn và cơ hội thăng tiến cũng tốt hơn."

Cơ hội dành cho Tùng không phải là tệ. Từ một vài năm nay, đất nước anh đã trải qua một thời kỳ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ. Rất nhiều hãng từ Mỹ, Châu Âu và Nhật Bản muốn hưởng lợi từ sự phát triển ấy. Chính mức lương thậm chí thấp hơn cả ở quốc gia láng giếng khổng lồ Trung Quốc, nguồn nhân lực trẻ, đầy tham vọng cùng với một chính phủ rất nghiêm túc cải cách nền kinh tế ở một đất nước có diện tích và dân số xấp xỉ đất nước chúng ta đã thu hút các nhà đầu từ. Nhưng sự tương đồng về dân số và diện tích là tất cả những thứ mà Đức và Việt Nam có. Xin thưa: Tăng trưởng kinh tế Việt Nam được đánh gia vào khoảng 8.2 trong năm nay, các nhà phân tích của nhà đầu tư Vina Capital ở thành phố Hồ Chí Minh, trước kia là Sài Gòn, đã nhận định. Với điều đó, chỉ còn Trung Quốc là quốc gia duy nhất vượt mặt Việt Nam ở tốc độ tăng trưởng kinh tế ở Châu Á. Nhưng hơn hết: Gần một nửa dân số Việt Nam trẻ hơn 24 tuổi. Cấu trúc nhân khẩu như vậy hứa hẹn một sự phát triển cực kỳ năng động. "Viêt Nam" - Đôn Lâm, giám đốc điều hành Vina Capital kết luận - "sẽ tiếp bước Trung Quốc và Ấn Độ trở thành câu chuyện tăng trưởng lớn thứ ba ở vùng Viễn Đông này."

Ngay từ thập niên 80,dưới khẩu hiểu "Đổi Mới", chính phủ, cố gắng theo mô hình cải cách đầu tiên của Trung Quốc, đã đạt được những thành quả to lớn. Năm 1997 hủng hoảng kinh tế ở Châu Á bùng nổ. Ngay lập tức chính phủ Việt Nam đã hãm chậm dần quá trình cải cách. Nhưng giờ đây điều đó đã bị lãng quên. Sự phát triển luôn giữ ổn định ở quốc gia láng giềng Trung Quốc cũng đã đưa cho các nhà cách tân ở Việt Nam một sự động viên. Giờ đây một làn sóng cải cách thứ hai đang nổi lên: Đổi mới phiên bản 2.0.

Như ở Thượng Hải, ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, nhiều cửa hàng của hãng nổi tiếng thế giới như Gocci, Louis Vuitton hay Prada treo những hình ảnh quảng cáo trên phố. Những người thành đạt trẻ tuổi, sau những thương vụ, thư giãn trong những nhà hàng Pháp đắt đỏ.Trong chín tháng đầu năm, doanh thu bán lẻ tăng nên 24 phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Sức mua tăng một phần do xuất khẩu bùng nổ. Từ năm 1990 tốc độ xuất khẩu tăng nhanh hơn thậm chí cả Trung Quốc. Các tập đoàn như Canon, Panasonic và Samsung lần lượt xây dựng các nhà máy ở Hà Nội. Hãng sản xuất Chip Intel của Mỹ tiếp bước xây dựng một nhà máy giá trị 1 tỉ đô la ở thành phố Hồ Chí Minh. Các công ty nước ngoài sẽ đầu tư vào Việt Nam năm nay khoảng 14 tỉ đô la, tăng 50 phần trăm so với năm trước, các nhà phân tích của Vina Capital dự đoán. Con số đó mặc dù chỉ chiếm một phần tư lượng vốn các nhà đầu tư nước ngoài bơm vào Trung Quốc. Nhưng Trung Quốc cũng lớn hơn Việt Nam tới 30 lần, và dân số cũng gấp 15 lần.

Hầu hết các nhà đầu tư đến từ Nhật Bản, Đài Loan, Singapo và Nam Hàn. Mặc dù vậy các hãng của Đức cho đến thời điểm này rất hờ hững với xu hướng này. Mắc dù một số nhà sản xuất quần áo như Van Laack từ Mönchengladbach, nhà sản xuất lụa hay nhà sản xuất đồ lót Triumph từ nhiều năm nay đã hoạt động hết sức thành công ở Việt Nam. Thậm chí tập đoàn Metro, cùng với tám hãng tên tuổi khác đang có mặt tại thị trường này, đang có kế hoạch mở những siêu thị tiếp theo trong thời gian tới. Và đặc biệt là Daimler đã trở một trong những nhà đầu tư lớn nhất ở Việt Nam. Nhưng mặt bằng chung - Chủ tịch phòng ngoại thương Đức ở thành phố Hồ Chí Minh Jan Noether nhận xét - nó vẫn diễn ra rất chậm chạp". Trong năm vừa rồi các công ty Đức chỉ đầu tư có 6.5 triệu Đô La vào Việt Nam. Chỉ đến những tháng đầu năm nay, mối quan tâm từ Đức mới tăng nên rõ rệt", ông này cho biết.

Một trong số họ là hãng Thomas Schneider, hãng này đã điều hành nhà máy thuộc da ISA Industrial từ 18 năm nay ở tỉnh Quảng Châu, miền nam Trung Quốc, và ở Hồng Kông. Hãng này đã cung cấp da thú chất lượng cao cho xe ô tô cá nhân của hãng Mazda và Ford, nhưng ngay cả các nhà sản xuất giầy Timberland, Puma và Rockport cũng là khách hàng của hãng này. Nhưng giờ đây chính quyền Bắc Kinh đã bỏ đi đặc quyền về thuế quan và vì vậy họ chuyển hướng về Hà Nội, để đảm bảo một chỗ cho nhà máy mới. Ngoài ra, ông này cho biết, tiền lương ở Việt Nam thậm chí cũng thấp hơn cả ở Trung Quốc.

Nhưng không chỉ chi phí sản xuất có thể giảm xuống tới 40 phần trăm biến Việt Nam trở thành một địa điểm hấp dẫn và là một sự lựa chọn hoàn hảo thay cho Trung Quốc. Mà từ tháng 1 năm nay, đất nước này đã được gia nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO), chính phủ dưới sự điều hành của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, đã cải thiện môi trường đầu tư rõ rệt. Một điều luật mới rút ngắn thời gian cấp phép cho các nhà đầu tư và thậm chí là mua một khu đất cho nhà xưởng cũng dễ dàng hơn nhiều. Thêm vào nữa là việc giảm thuế nhập quan. Ngoài ra chính phủ cũng mở của một loạt các lĩnh vực trước kia thuộc quyền nhà nước cho các nhà đầu tư nước ngoài tham gia. Trong số những lĩnh vực ấy là những nghành công nghiệp then chốt như lĩnh vực truyền thông, năng lượng, bảo hiểm, ngân hàng cũng như dược phẩm." Tất cả điều đó tạo ra một làn sóng đầu tư trong những năm tới", giám đốc điều hành Vina Capital quả quyết.

Điều này một phần cũng phụ thuộc vào sự cung cấp lao động trẻ được bảo đảm. Theo tính toán của ngân hàng phát triển Châu Á thì nguồn nhân lực tăng tới 2.6 phần trăm hàng năm, và gấp đôi mức trung bình ở Châu Á. Sự tăng dân số là 1.3 phần trăm, trong khi đó ở Châu á trung bình chỉ là 0.4.

Chỉ một bất lợi duy nhất: Nguồn lao động được đào tạo thì vẫn mãi còn khan hiếm. Chỉ khoảng 16 phần trăm học sinh tốt nghiệp cấp ba theo học đại học, trong đó trung bình ở Châu Á là 20. Các nghành đào tạo tốt như ở trường đại học Bách Khoa Hà Nội vẫn luôn còn quá it. Vì sự thiếu thốn này người thu nhập cho những người được đào tạo chuyên nghành sẽ tăng lên từ 30 đến 50 phần trăm trong năm nay, một nghiên cứu cập nhật của Deutsche Bank đã báo cáo. Kể cả tỉ lệ lạm phát cao cũng thuộc vào những mặt tối của sự bùng nổ kinh tế ở Việt Nam. Tỉ lệ lạm phát ở mức 8.8 phần trăm so với cùng kỳ của năm trước đã là một kỷ lục mới trong tháng 9. Nguyên nhân chính cho sự tăng giá mạnh trong thời gian qua thì là do thiên tai ảnh hưởng đến mùa màng.

Sự cản trở trong thời gian vừa qua cũng lộ rõ ở cơ sở vật chất hạ tầng. Bến cảng, sân bay, và mạng lưới giao thông đường bộ thì quá tải bất khả kháng. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng thì chỉ loáng thoáng. " So với ở đây thì Trung Quốc còn có một bước tiến rất lớn", đại diện kinh tế Đức Noether cho biết. Ngã tư kinh tế thành phố Hồ Chí Minh đến tận bây giờ mới gấp rút xây dựng hệ thống tầu điện ngầm - Mức đầu tư: khoảng một triệu đô. Siemens, được gọi như thế ở thành phố này, đang hy vọng những đơn đặt hàng và sinh viên điện tử Tùng, trong hoàn cảnh ấy, như rơi vào một giấc mơ: " kiếm được một chỗ làm trong hãng này, tất nhiên là tốt nhất rồi."

Nguồn:Bussiness Week