 |
|
Tảo chết tạo thành những lớp bọt dày đặc trên bãi biển Đồi Dương |
Theo TS. Nguyễn Ngọc Lâm (Viện Hải dương học Nha Trang), thủy triều đỏ là hiện tượng bùng nổ số lượng tảo lam Phaeocystis globosa (còn gọi là sự nở hoa của tảo) biến nước biển từ màu xanh sang đỏ rực, rồi ngả màu xanh xám, cám gạo, đen ngòm và hôi thối. Chất độc do tảo nở hoa làm ảnh hưởng tới thần kinh, hủy diệt hoặc gây nhiễm độc cho các sinh vật biển. Con người ăn phải các sinh vật này sẽ bị ngộ độc, thậm chí tử vong. Tảo này sẵn có trong nước biển nên cứ gặp nhiệt độ tăng, sự trao đổi nước kém chất hữu cơ trong môi trường tăng... là bùng phát.
Viện Hải dương học Nha Trang đã tổng kết biển Việt Nam có khoảng 70 loài tảo có thể gây hại trực tiếp, có cả những loài tảo không nở hoa vẫn sản sinh độc tố.
|
Trận thủy triều đỏ tháng 7-2002 (ở Tuy Phong, Bình Thuận) làm 90% thủy sinh vật biển bị tiêu diệt, 82 người bị nhiễm độc tố tảo lam gây ngứa, phồng rộp, vàng da nhạy cảm... Nước biển và không khí bị ô nhiễm trầm trọng kéo dài nhiều tháng sau.
Năm 2004 thủy triều đỏ lại tái xuất hiện ở vùng biển Tuy Phong trong bán kính 20 km, mật độ tảo dày đặc hơn 10 cm làm nước biển ô nhiễm, hôi thối khủng khiếp. Loại tảo xanh lam (vi khuẩn lam) còn nở hoa ở nhiều hồ chứa nước ngọt như Thành Công, Giảng Võ, Bảy Mẫu (Hà Nội năm 2004) làm ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng nặng nề tới sức khỏe dân cư và cá nuôi trong hồ chết sạch. |
Các loài cá, tôm nhuyễn thể (nghêu sò, ốc hến) ăn tảo sẽ tích lũy độc tố. Loại độc tố này không hề bị phá hủy khi đun nấu, không có mùi vị trong món ăn nên rất khó phát hiện nhưng ăn vào là bị ngộ độc hoặc tích lũy độc tố tảo trong người.
Ngày 9-8, ông Lưu Văn Hùng, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Thuận cho biết, thủy triều đỏ ở Bình Thuận nói chung đang hết dần. Tuy nhiên, thiệt hại chưa ước được nhưng vì xuất hiện gần bờ nên đã ảnh hưởng tới nuôi trồng thủy sản và du lịch.
Theo ông Hùng, bờ biển Bình Thuận dài 192 km, chia làm ba khu vực: Bắc Bình Thuận từ Cà Ná đến Bắc Bình (có Tuy Phong từng thiệt hại nặng nề do thủy triều đỏ năm 2002), khu vực Hàm Nghi - Mũi Né (đang bị thủy triều đỏ tấn công) và khu vực Nam Bình Thuận (bãi biển La Gi - Hàm Tân).
Năm nay, thủy triều đỏ xuất hiện ở khu vực Hàm Nghi - Mũi Né, ít nuôi trồng thủy sản nên thiệt hại lớn chủ yếu về du lịch. Khách du lịch dài ngày thì bỏ dở kỳ nghỉ vì không dám tắm và nghỉ ngơi ở nơi cả môi trường và không khí bị ô nhiễm. Nhiều khách du lịch ngắn ngày ở thành phố ra thì nghe tin thuỷ triều đỏ liền bỏ không tới du lịch nữa. Dự đoán 1-2 tuần nữa thuỷ triều đỏ sẽ hết nhưng như các năm trước hết chỗ này nó lại nổi chỗ khác.
Mọi năm có thủy triều đỏ ở khu vực phía bắc thì phía nam không có, nay chỉ thấy ở Mũi Né thì
không biết phía bắc và phía nam có gặp nạn thủy triều đỏ hay không. Tuy vậy, Sở Tài nguyên & Môi trường Bình Thuận vẫn báo cáo đầy đủ cho ngành du lịch để họ báo cho du khách biết đề phòng.
Theo TS. Nguyễn Ngọc Lâm cho biết thêm: Nếu khống chế, giám sát chặt chẽ nguồn chất thải, ngăn chặn việc xả chất thải xuống biển sẽ hạn chế được sự xuất hiện của thủy triều đỏ. Các ngư dân khi phát hiện có dấu hiệu thủy triều đỏ (nước biến chuyển màu, tảo rong phát triển mạnh...) cần báo ngay để cơ quan chức năng kịp loan báo cho dân di chuyển lồng nuôi tôm, cá tới chỗ an toàn, giảm thiểu thiệt hại. Các nhà khoa học mong Nhà nước đầu tư thêm kinh phí để nghiên cứu, giám sát chặt chẽ các loài tảo gây hại, các yếu tố tạo điều kiện thuận lợi để tảo phát sinh làm hại.
