Sau một thời kỳ dài suy thoái, nghề nuôi thả cánh kiến đỏ ở tỉnh Thanh Hóa lại được khôi phục và giúp nhiều hộ dân vùng cao trong tỉnh thoát khỏi đói nghèo, có thu nhập ổn đỉnh.
Thanh Hóa là một trong số ít các tỉnh trong cả nước có nghề nuôi thả cánh kiến đỏ. Đây là nghề truyền thống của đồng bào dân tộc Mông, Thái và Khơ Mú ở huyện vùng cao Mường Lát, Quan Hóa, Quan Sơn.
Cánh kiến đỏ “xuất ngoại”
Nhựa cánh kiến đỏ được xếp vào mặt hàng lâm, thổ sản quý hiếm. Nhựa được dùng để làm phẩm màu, nhuộm thức ăn, tráng bóng trái cây, hột cà phê và một số loại hột khác. Ngoài ra, nhựa cánh kiến còn được dùng để sản xuất ni lông tự huỷ, pha màu sơn, véc-ni và ứng dụng trong y khoa…
Những năm 1970, 1980, Nhà nước đã đầu tư phát triển các lâm trường trồng cọ phèn ở Thanh Hóa để nuôi thả cánh kiến đỏ xuất khẩu sang Liên Xô và các nước Đông Âu. Nhưng sau đó, nghề nuôi thả cánh kiến cũng bị suy thoái do mất các thị trường trên.
|
| Hướng dẫn người dân buộc thả cánh kiến đỏ trên cây đậu thiều. |
Hàng loạt cây cọ phèn bị chặt làm củi, lấy gỗ, làm nương rẫy. Gần đây, thị trường lại được mở ra, giá nhựa thô cánh kiến đỏ tăng từ 500 đồng lên 3.500 đồng một kg, các tư thương bắt đầu tổ chức thu gom cánh kiến đỏ xuất khẩu sang Trung Quốc và một số nước khác.
Năm 2007, tỉnh Thanh Hóa đã triển khai dự án “Khôi phục và phát triển nghề nuôi thả cánh kiến đỏ ở huyện vùng cao Mường Lát”. Mục tiêu của dự án là khôi phục và phát triển nghề nuôi thả cánh kiến đỏ thông qua xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật tiên tiến nhằm bảo tồn giống cánh kiến đỏ, tăng giá trị kinh tế ở vùng rừng phòng hộ đầu nguồn, tăng năng suất nhựa cánh kiến…
Xóa đói giảm nghèo, bảo vệ rừng
Người dân tham gia dự án cho biết, cây nuôi thả cánh kiến đỏ là nhóm cây chủ lâu năm và cây chủ ngắn ngày. Cây chủ lâu năm nằm rải rác trong rừng, hai bên bờ suối và ven đường. Cây chủ ngắn ngày là cây đậu thiều.
Đối với cây chủ lâu năm, người dân thường buộc giống kiến lên cây, từ tháng 4, tháng 5 là vụ chiêm, tháng 9-10 là vụ mùa thì cắt những cành có kiến để bóc nhựa, đồng thời thả giống lên cây chủ mới.
Ngoài ra, người dân còn nuôi thả cánh kiến đỏ trên các cây chủ phân tán, sử dụng cây mọc tự nhiên ven đường hoặc trong rừng, không tốn công trồng, tận dụng được diện tích đất tự nhiên.
Sau gần ba năm triển khai dự án , gần 300 hộ dân đã được tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật và đã xây dựng được hơn 130 ha cây chủ.
Với 8 vụ thả cánh kiến, năng suất bình quân thu được từ 4- 6 lần lượng giống thả dòng kiến chính vụ và 4- 5 lần lượng giống thả với dòng sớm. Trung bình mỗi hộ tham gia dự án thu được từ 500 đến 1.200 kg sặng kiến, giá sặng 22.000 đồng một kg.
Từ việc nuôi thả cánh kiến, nhiều hộ đã có được nguồn thu nhập đáng kể, góp phần xóa đói giảm nghèo, ổn định cuộc sống.
Theo www.baodatviet.vn
